Ψ

Psychologia.XMC.PL

Procesy Poznawcze Postrzeganie Myślenie Personality

.:: Model Converse`a ::.

Pierwsza metoda polega┼éa na zmianie stopnia, w jakim jednostka by┼éa zgodna z dwoma ideologiami ameryka┼äskimi, czyli konserwatywn─ů i liberaln─ů. Bada┼é, czy jednostka b─Öd─ůca libera┼éem w jednej kwestii, pozostawa┼éa nim i w pozosta┼éych. Przeci─Ötni Amerykanie nie posiadali ┼╝adnego, wyra┼║nie okre┼Ťlonego systemu ideologicznego, ( czyli wed┼éug Converse byli oni ideologicznie “naiwni”). Jedynie osoby z kr─Ög├│w politycznych charakteryzowa┼éy si─Ö ideologizacj─ů postaw. Wi─Ökszo┼Ť─ç nie by┼éa w stanie r├│┼╝nicowa─ç mi─Ödzy ideologi─ů dw├│ch partii politycznych. Ich pogl─ůdy w kwestiach spo┼éeczno-ekonomicznych nie by┼éy usystematyzowane wed┼éug jakiej┼Ť nadrz─Ödnej opcji ideologicznej.

Druga metoda polega┼éa na skorelowaniu odpowiedzi na poszczeg├│lne kwestie. Uzyskano do┼Ť─ç silny zwi─ůzek mi─Ödzy odpowiedziami na zr├│┼╝nicowane pytania w przypadku elit politycznych. W przypadku zwyk┼éych obywateli to powi─ůzanie nie by┼éo ju┼╝ tak silne. St─ůd wniosek, ┼╝e odpowiedzi na pytania zwi─ůzane z kwestiami spo┼éeczno-politycznymi, by┼éy bardziej ze sob─ů powi─ůzane, gdy formu┼éowa┼éy je elity. Prawdopodobnie dzia┼éo si─Ö tak, dlatego, ┼╝e ci ludzie posiadaj─ů konkretn─ů ideologi─Ö.

Trzecim miernikiem przyj─Ötym przez Converse`a by┼é stopie┼ä sta┼éo┼Ťci opini w czasie. Postawy stabilne charakteryzowa┼éy osoby z kr─Ög├│w politycznych, podobnie jak w przypadku ideologizacji czy sp├│jno┼Ťci.┬á Converse stwierdzi┼é, ┼╝e o strukturze postaw spo┼éeczno – politycznych mo┼╝na m├│wi─ç tylko i wy┼é─ůcznie w przypadku elit politycznych. Przeci─Ötni obywatele w swoich pogl─ůdach s─ů niesp├│jni, niestali i ideologicznie “naiwni”. Jednak w p├│┼║niejszych latach pojawi┼éy si─Ö niezgodno┼Ťci z tezami Converse`a. Stwierdzono m.in., ┼╝e pogl─ůdy zwyk┼éych os├│b (tj. z niskim wykszta┼éceniem) i elit, (czyli os├│b z wykszta┼éceniem wy┼╝szym), nie r├│┼╝ni┼éy si─Ö specjalnie. W kolejnych badaniach zwr├│cono uwag─Ö na to, ┼╝e preferencje spo┼éeczno – ekonomiczne mog─ů si─Ö r├│┼╝ni─ç ze wzgl─Ödu na wi─Öcej ni┼╝ jeden wymiar. W 1981r. Lipset wymieni┼é dwa wymiary:

- polityka ekonomiczna i społeczna
- prawa obywatelskie i warto┼Ťci demokratyczne

Za┼éo┼╝y┼é on, ┼╝e przekonania dotycz─ůce obydwu kwestii nie musz─ů by─ç zgodne. Stwierdzi┼é, ┼╝e biedniejsze grupy spo┼éeczne wyra┼╝aj─ů zazwyczaj poparcie dla kwestii ekonomicznych i opieki spo┼éecznej, a s─ů niech─Ötnie nastawione do praw obywatelskich i warto┼Ťci demokratycznych. Natomiast zamo┼╝niejsza cz─Ö┼Ť─ç spo┼éecze┼ästwa wykazuje dok┼éadnie odwrotny wz├│r preferencji.┬á W 1979r. Knok wysnu┼é przypuszczenie, ┼╝e postawy polityczne mog─ů by─ç zorganizowane w trzech wymiarach:

- według zagadnień ekonomicznych
- problemów społecznych
- problem├│w rasowych

Preferencje spo┼éeczno ekonomiczne Polak├│w wykazuj─ů pewn─ů sp├│jno┼Ť─ç i organizacj─Ö. W naszym kraju wyodr─Öbni┼éy si─Ö dwa g┼é├│wne profile:

1. profil prorynkowy
2. profil, antyrynkowy

Osoby nale┼╝─ůce do profilu prorynkowego opowiadaj─ů si─Ö za ograniczeniem a nawet odrzuceniem kontroli pa┼ästwa nad gospodark─ů. Zdaniem ludzi nale┼╝─ůcej do tej grupy, pa┼ästwo powinno mie─ç ograniczony wp┼éyw na p┼éace, ceny, produkcj─Ö, a tak┼╝e nie jest zobowi─ůzane do zapewnienia zbytu krajowej produkcji. Przedsi─Öbiorstwa w wi─Ökszo┼Ťci powinny by─ç prywatne, nauka i opieka zdrowotna mog┼éyby by─ç w niewielkim stopniu odp┼éatne, nie powinny istnie─ç ograniczenia w┼éasno┼Ťci prywatnej. W tej grupie mo┼╝na jednak zaobserwowa─ç zjawisko niezdecydowania, np. w sprawach dotycz─ůcych wysoko┼Ťci zasi┼ék├│w dla bezrobotnych czy wysoko┼Ťci najni┼╝szych p┼éac.┬á Profil antyrynkowy jest przeciwie┼ästwem wy┼╝ej opisanej grupy. Osoby nale┼╝─ůce do profilu antyrynkowego uwa┼╝aj─ů, ┼╝e pa┼ästwo powinno mie─ç do┼Ť─ç du┼╝y wp┼éyw na gospodark─Ö. Popieraj─ů wp┼éyw pa┼ästwa na produkcj─Ö oraz zapewnienie przez pa┼ästwo rynk├│w zbytu dla produkcji krajowej. Wed┼éug tej grupy ceny i p┼éace powinny by─ç kontrolowane przez pa┼ästwo. Respondenci z tej grupy uwa┼╝ali, ┼╝e przedsi─Öbiorstwa i szko┼éy g┼é├│wnie powinny by─ç instytucjami. Ich zdaniem opieka medyczna i szkolnictwo powinny by─ç us┼éugami bezp┼éatnymi. Zasi┼éki dla bezrobotnych powinny by─ç umiarkowanie wysokie, wyst─Öpuje w tej grupie brak wyra┼║nych preferencji, co do ograniczania w┼éasno┼Ťci prywatnej.

(more…)