Ψ

Psychologia.XMC.PL

Procesy Poznawcze Postrzeganie Myślenie Personality

.:: Kryzys Psychologiczny ::.

Je┼╝eli chodzi o przyczyny ┼Ťrodowiskowe typu szko┼éa to przyczyn─ů kryzysu jest wyb├│r szko┼éy niezgodny z zainteresowaniami, zbyt du┼╝e wymagania, szko┼éa niedorastaj─ůca do mo┼╝liwo┼Ťci intelektualnych dziecka, post─Öpowanie nauczycieli.

Kryzys psychologiczny może zakończyć się kryzysem suicidalnym ale może też zakończyć się pozytywnie.
Jak pisa┼é Bettllheim w czasie kryzysu mo┼╝e przyj┼Ť─ç zrozumienie sensu ┼╝ycia i cz┼éowiek staje si─Ö silniejszy. Inni badacze podkre┼Ťlaj─ů, ┼╝e cz┼éowiek znajduje klucz do rozwi─ůzania swoich problem├│w. Ameryka┼äscy naukowcy przeprowadzili badania os├│b chorych na nowotw├│r gdzie konsylium lekarskie uzna┼éo, ┼╝e to ostatnia faza choroby. Po 5 latach zrobiono badania tym pacjentom i okaza┼éo si─Ö, ┼╝e zmieni┼é si─Ö im spos├│b ujmowania ┼╝ycia. Stwierdzili, ┼╝e zrozumieli co jest w ┼╝yciu wa┼╝ne. Stosunki z innymi, postawy wobec innych uleg┼éy zmianie – sta┼éy si─Ö bardziej nape┼énione mi┼éo┼Ťci─ů i tolerancj─ů. Zrozumieli, ┼╝e ┼╝ycie to jest dar, kt├│rego ka┼╝d─ů chwil─Ö nale┼╝y wykorzysta─ç. Wielu ludzi po przej┼Ťciu kryzysu m├│wi, ┼╝e nie chcieliby prze┼╝y─ç tego jeszcze raz ale nie chcieliby straci─ç tej wiedzy, kt├│r─ů zdobyli w czasie kryzysu.┬á Rozw├│j duchowy, kt├│ry nast─Öpuje po kryzysie jest s┼éabo zdefiniowany w literaturze. Decker podkre┼Ťla, ┼╝e trauma, kt├│ra prowadzi do kryzysu mo┼╝e by─ç tak straszna, ┼╝e jedynym rozwi─ůzaniem jest zamach na w┼éasne istnienie.

Trauma – to tragiczne do┼Ťwiadczenie. S─ů osoby, u kt├│rych nie wyst─Öpuje zesp├│┼é objaw├│w postsensownych czyli nie wyst─Öpuje gniew, depresja, niepok├│j. U 10 % do 20 % os├│b nie wydobywa si─Ö skutk├│w ┼Ťmierci bliskiej osoby. Pocz─ůtkowo s─ůdzono, ┼╝e osoba, u kt├│rej nie wyst─Öpuje kryzys ani posttraumatyczne objawy stresowe stosuje mechanizm zaprzeczania rzeczywisto┼Ťci np. matka zaprzecza, ┼╝e syn nie ┼╝yje. Wi─Ökszo┼Ť─ç kryzys├│w mija bez konieczno┼Ťci udzielenia profesjonalnej pomocy

Kryzys suicidalny – to kryzys naznaczony my┼Ťlami samob├│jczymi, kt├│ry mo┼╝e si─Ö przekszta┼éci─ç w sytuacj─Ö wymagaj─ůc─ů natychmiastowej pomocy. Sytuacja wymagaj─ůca natychmiastowej pomocy to taki stan, kt├│ry grozi albo samob├│jstwem albo zab├│jstwem. Zostaje udzielona pomoc albo cz┼éowiek pada martwy. Por├│wnuje si─Ö ten stan do zagro┼╝enia zawa┼éem serca – albo profesjonalna pomoc albo ┼Ťmier─ç. Bardzo dobrze wg . naukowc├│w wyznaczy─ç sobie hipotetyczny dzie┼ä swojej ┼Ťmierci – ze ┼Ťredniej wieku krajowej uwzgl─Ödniaj─ůc rodzinne choroby. To pozwala cieszy─ç si─Ö ┼╝yciem, ka┼╝d─ů jego chwil─ů i nie przejmowa─ç si─Ö drobiazgami. Pierwsze koncepcje samob├│jstw powsta┼éy w 19 wieku .Badania dotycz─ůce samob├│jstw prowadzili wtedy Durlcheim i Mopselli. Wyodr─Öbnili oni kilka typ├│w samob├│jstw ze wzgl─Ödu na stopie┼ä i integracj─Ö spo┼éeczn─ů. Stwierdzili, ┼╝e zjawisko samob├│jstw mo┼╝e by─ç wyja┼Ťnione tylko dzi─Öki socjologii. Wyodr─Öbnili samob├│jstwa :
Altruistyczne i Egoistyczne. Samobójstwo altruistyczne występuje gdy jest silna integracja społeczna i człowiek przekłada dobro grupy nad swoje własne życie np. kamikadze. Gdy integracja społeczna jest słabsza i jest przedkładanie własnego interesu to samobójstwo egoistyczne. W przypadku samobójstw egoistycznych więź ze społeczeństwem jest osłabiona.
Potem zjawiskiem samob├│jstw zaj─Ö┼éa si─Ö psychoanaliza. Freud samob├│jstwo ┼é─ůczy┼é z dzia┼éaniem dw├│ch instynkt├│w : Eros (instynkt ┼╝ycia )┬á i Tanatos (instynkt ┼Ťmierci). Freud jako pierwszy stwierdzi┼é, ┼╝e agresja jest instynktem i ma to ogromne konsekwencje psychologiczne. Instynktu nie da si─Ö wykorzeni─ç, jest on zawsze obecny w ka┼╝dym z nas .Wg. Freuda ka┼╝dy z nas jest potencjalnym zab├│jc─ů, kazirodc─ů, kanibalem, potencjalnym samob├│jc─ů. Jest zab├│jc─ů – bo ka┼╝dy jest w stanie zabi─ç w obronie ┼╝ycia swojego lub innych. Jest kazirodc─ů -┬á nawi─ůzanie do kompleksu Edypa i Elektry. Jest kanibalem – przyk┼éad obozy koncentracyjne. Freud wskaza┼é jako pierwszy na skutki t┼éumienia agresji. Agresja t┼éumiona zmienia si─Ö w depresj─Ö, a ta z kolei prowadzi do tendencji autodestrukcyjnych. Cz┼éowiek traci ca┼ékowicie kontrol─Ö nad t─ů t┼éumion─ů agresj─ů. Mo┼╝e ona wybucha─ç z niespodziewan─ů si┼é─ů w postaci samob├│jstwa lub zab├│jstwa. Dowodem na prawdziwo┼Ť─ç teorii Freuda s─ů wska┼║niki samob├│jstw w czasie wojny, kt├│re si─Ö obni┼╝aj─ů. Poniewa┼╝ w czasie wojny agresj─Ö mo┼╝na wy┼éadowa─ç swobodnie ,jest do tego odpowiedni, uzasadniony obiekt. Freud samob├│jstwo por├│wna┼é do mi┼éo┼Ťci. Cz┼éowiek zakochany jest poch┼éoni─Öty obiektem mi┼éo┼Ťci i tak samo my┼Ťl─ůcy o samob├│jstwie jest poch┼éoni─Öty samob├│jstwem. Zar├│wno do samob├│jcy (co ma du┼╝e znaczenie w terapii os├│b w kryzysie suicidalnym ) jak i do osoby zakochanej nie trafiaj─ů racjonalne argumenty ,nie maj─ů one znaczenia . W samob├│jstwie jak i w mi┼éo┼Ťci ogromn─ů rol─Ö odgrywaj─ů drobiazgi. Np. wystarczy, ┼╝e kto┼Ť si─Ö sp├│┼║ni, nie zadzwoni telefon – mo┼╝e to decydowa─ç o wszystkim . Wsp├│┼édzia┼éanie instynkt├│w eros i tanatos przejawia si─Ö w ka┼╝dej dziedzinie ┼╝ycia. To powoduje ┼╝e w ka┼╝dej mi┼éo┼Ťci jest pod┼Ťwiadoma doza wrogo┼Ťci ,kt├│ra mo┼╝e si─Ö przejawia─ç w postaci zniech─Öcenia znu┼╝enia, goryczy. Od tej wi─Ökszej lub mniejszej dozy mo┼╝e by─ç wolna mi┼éo┼Ť─ç matki do syna – jest to jedyne wolne uczucie od tej pod┼Ťwiadomej dozy agresji. Ambiwalencja uczu─ç jest szczeg├│lnie du┼╝a u samob├│jc├│w ,u nich jest wi─Öksza doza nienawi┼Ťci. Freud silnie wi─ůza┼é samob├│jstwo z melancholi─ů, kt├│ra powstaje po stracie bliskiej osoby. Strata ukochanej osoby zagra┼╝a szcz─Ö┼Ťciu, osoba ukochana staje si─Ö cz─Ö┼Ťci─ů naszego ja. Ma to niepo┼Ťlednie znaczenie w samob├│jstwie gdy┼╝ zabijaj─ůc siebie cz┼éowiek zabija te┼╝ t─ů osob─Ö. W ka┼╝dym samob├│jstwie jest bardzo silna doza agresji do innego cz┼éowieka, agresji, kt├│ra nie zosta┼éa wyra┼╝ona. Freud po samob├│jczej ┼Ťmierci swojego ucznia powiedzia┼é, ┼╝e nikt nie zabija siebie kto uprzednio nie pragn─ů┼é zabi─ç kogo┼Ť innego lub przynajmniej nie ┼╝yczy┼é mu ┼Ťmierci. Psychoanalitycy nazywali samob├│jstwo odwr├│conym zab├│jstwem. Zabijaj─ůc siebie r├│wnocze┼Ťnie zabijam kogo┼Ť bo wyrz─ůdzam mu cierpienie, zabijam w nim t─ů cz─Ö┼Ť─ç swojego ja z kt├│r─ů ta osoba jest uto┼╝samiana. Opr├│cz tego wymierzam komu┼Ť b├│l. Samob├│jstwo jest rodzajem zemsty. Samob├│jstwo poprzedza nienawi┼Ť─ç do drugiej osoby, kt├│ra nie zosta┼éa wyra┼╝ona bezpo┼Ťrednio.

Psychoanaliza rozbudowa┼éa teori─Ö Freuda dotycz─ůc─ů instynkt├│w. Do nich nale┼╝y mi─Ödzy innymi MENNINGER. Zastanawia┼é si─Ö on dlaczego tak jest skoro w ka┼╝dym z nas tkwi─ů tendencje autodestrukcyjne dlaczego wi─Öc ch─Ö─ç ┼╝ycia tak cz─Östo triumfuje nad ch─Öci─ů zabijania. Wi─Ökszo┼Ť─ç z nas bowiem nie pope┼énia samob├│jstwa aczkolwiek wg. WHO co roku milion os├│b na ┼Ťwiecie pope┼énia samob├│jstwo. Litman w ka┼╝dym akcie samob├│jstwa wyr├│┼╝nia 3 sk┼éadniki :

(more…)

.:: P─Öd Sens ┼╝ycia Motyw obowi─ůzku ::.

1. Sens ┼╝ycia – to pytanie cz─Östo pojawia si─Ö u m┼éodych : “jaki to ma sens “,”po co to wszystko”. Niemo┼╝liwo┼Ť─ç znalezienia odpowiedzi na to pytanie mo┼╝e doprowadzi─ç do kryzysu. Jest to pytanie, kt├│re powstaje i upada wraz z systemem religijnym, ka┼╝dy musi sam znale┼║─ç na nie odpowied┼║. Raczej trzeba pyta─ç do czego cz┼éowiek d─ů┼╝y, a d─ů┼╝y do szcz─Ö┼Ťcia. W szcz─Ö┼Ťciu mo┼╝e cz┼éowiekowi przeszkadza─ç : cia┼éo, kt├│re mo┼╝e si─Ö zbuntowa─ç, inni ludzie(jedyna powa┼╝na przyczyna to odej┼Ťcie innego cz┼éowieka przez ┼Ťmier─ç lub rozstanie), kataklizmy,┬á katastrofy. Wg. Freuda szcz─Ö┼Ťcie daje mi┼éo┼Ť─ç.Mi┼éo┼Ť─ç to prawdziwa troska o dobro drugiego cz┼éowieka, kt├│ra w niekt├│rych przypadkach wi─ů┼╝e si─Ö z po┼╝─ůdaniem seksualnym.

2. P─Öd do niezale┼╝no┼Ťci i samodzielno┼Ťci, kt├│ry cz─Östo jest udaremniany przez osoby starsze. K─Öpi┼äski stwierdzi┼é, ┼╝e m┼éodzi za wszelk─ů cen─Ö chc─ů si─Ö wydosta─ç ze struktur rodziny wyj┼Ťciowej. Rodzi to konflikt, kt├│ry mo┼╝e zako┼äczy─ç si─Ö kryzysem. Cz─Östo rodzice trzymaj─ů kurczowo doros┼ée dzieci przy sobie a to wywo┼éuje ambiwalencj─Ö uczu─ç u dzieci.
O innych konfliktach pisa┼é Jung, zafascynowany psychologi─ů wschodu i do niej nawi─ůzywa┼é. W psychologii wschodu ┼╝ycie ludzkie podzielone jest na kilka faz ze wzgl─Ödu na dominuj─ůcy motyw. W pierwszym okresie ┼╝ycia (dzieci┼ästwo) dominuje motyw przyjemno┼Ťci – dziecko robi to co sprawia mu przyjemno┼Ť─ç. Niekt├│rzy ludzie nigdy z tej fazy nie wyrastaj─ů.
Drugi to motyw sukcesu – to lata 20 – te ┼╝ycia. Cz┼éowiek d─ů┼╝y do zaj─Öcia jakiego┼Ť miejsca w spo┼éecze┼ästwie – wybiera zaw├│d czy zawiera zwi─ůzek ma┼é┼╝e┼äski.

3. Motyw obowi─ůzku - to lata 40 – te ┼╝ycia .To okres gdy cz┼éowiek ma przewa┼╝nie dorastaj─ůce dzieci i starzej─ůcych si─Ö rodzic├│w wi─Öc du┼╝o obowi─ůzk├│w. Po 50 – tym roku ┼╝ycia przychodzi ch─Ö─ç wyzwolenia si─Ö od tego cyklu przyjemno┼Ť─ç, sukces, obowi─ůzek i oparcia ┼╝ycia na jakiej┼Ť religijnej czy filozoficznej podstawie. Jung por├│wnywa┼é ┼╝ycie natomiast do w─Ödr├│wki s┼éo┼äca. Najpierw s┼éo┼äce wschodzi – to poranek ┼╝ycia i gdzie┼Ť ko┼éo25 roku ┼╝ycia do 40 r.┼╝ .cz┼éowiek u┼Ťwiadamia sobie nieodwracalno┼Ť─ç swojej ┼Ťmierci. Jest to tak zwana po┼éowa ┼╝ycia. To u┼Ťwiadomienie powoduje, ┼╝e cz┼éowiek zmienia system warto┼Ťci. W pierwszej po┼éowie ┼╝ycia g┼éw. koncentracja by┼éa na motywach seksualnych, si┼éy i w┼éadzy. Potem to s┼éabnie i wzrasta pragnienie (w zachodzie ┼╝ycia) motyw├│w spojrzenia na ┼╝ycie z perspektywy filozoficznej lub religijnej. Niekt├│rzy badacze twierdz─ů ┼╝e kryzys drugiej po┼éowy ┼╝ycia prze┼╝ywaj─ů tylko ludzie dojrzali osobowo┼Ťciowo i inteligentni. Jung spotka┼é pacjent├│w oko┼éo 50 – tego roku ┼╝ycia, tylko takich, kt├│rzy mieli problemy neurotyczne zwi─ůzane z problemami natury religijnej czyli spojrzenia na ┼╝ycie z szerszej perspektywy. Ludzie mniej dojrzali nie maj─ů takiej ucieczki w ┼Ťwiat warto┼Ťci religijnej czy filozoficznej. W drugiej po┼éowie ┼╝ycia typowy kryzys to kryzys wypalenia, kt├│ry wyst─Öpuje u os├│b ze zbyt siln─ů potrzeb─ů osi─ůgni─Ö─ç. Jest to utrata idea┼é├│w i zainteresowa┼ä swoj─ů prac─ů zawodow─ů, cz┼éowiek nie widzi ju┼╝ w niej sensu ,nie widzi te┼╝ cz─Östo sensu ┼╝ycia. Ten zesp├│┼é wypalenia jest charakterystyczny u os├│b uzale┼╝nionych od pracy i dotyczy tak zwanego typu A.Fnedman i Roseman wyodr─Öbnili typ A i typ B.

Typ A – o niezwyk┼éych ambicjach, oddaje si─Ö pracy, wszystko szybko robi. Ten kryzys to tak┼╝e choroba mened┼╝erska. Jak to uj─ů┼é Leninger praca psychoterapeuty polega na tym aby ten cz┼éowiek dotkni─Öty kryzysem menad┼╝era odnalaz┼é swoj─ů rol─Ö ┼╝yciow─ů, swoje utracone zainteresowania, aby zmieni┼é spos├│b funkcjonowania. Kryzysy losowe wywo┼éane s─ů przez tragiczne do┼Ťwiadczenia. Ptu┼║e┼║ i Zenomen ustalili klasyczne przyczyny kryzysu wieku m┼éodzie┼äczego. Ka┼╝dy kryzys ma wymiar subiektywny, to zale┼╝y od sposobu interpretacji naszego ┼╝ycia. Ptu┼║e┼║ podzieli┼éa te kryzysy na : Rozwojowe, ┼Ürodowiskowe – dom i szko┼éa, Osobiste. Je┼Ťli chodzi o dom to przyczyn─ů kryzysu psychologicznego mo┼╝e sta─ç si─Ö nadmierna dyscyplina np. cz─Östo ofiarami kryzysu s─ů dzieci wojskowych. Inn─ů przyczyn─ů kryzysu jest zupe┼éne przeciwie┼ästwo czyli zupe┼ény brak dyscypliny, totalne rozlu┼║nienie.

(more…)

Nastepne Tematy »