Ψ

Psychologia.XMC.PL

Procesy Poznawcze Postrzeganie Myślenie Personality

.:: Model Converse`a ::.

Pierwsza metoda polegała na zmianie stopnia, w jakim jednostka była zgodna z dwoma ideologiami amerykańskimi, czyli konserwatywną i liberalną. Badał, czy jednostka będąca liberałem w jednej kwestii, pozostawała nim i w pozostałych. Przeciętni Amerykanie nie posiadali żadnego, wyraźnie określonego systemu ideologicznego, ( czyli według Converse byli oni ideologicznie “naiwni”). Jedynie osoby z kręgów politycznych charakteryzowały się ideologizacją postaw. Większość nie była w stanie różnicować między ideologią dwóch partii politycznych. Ich poglądy w kwestiach społeczno-ekonomicznych nie były usystematyzowane według jakiejś nadrzędnej opcji ideologicznej.

Druga metoda polegała na skorelowaniu odpowiedzi na poszczególne kwestie. Uzyskano dość silny związek między odpowiedziami na zróżnicowane pytania w przypadku elit politycznych. W przypadku zwykłych obywateli to powiązanie nie było już tak silne. Stąd wniosek, że odpowiedzi na pytania związane z kwestiami społeczno-politycznymi, były bardziej ze sobą powiązane, gdy formułowały je elity. Prawdopodobnie działo się tak, dlatego, że ci ludzie posiadają konkretną ideologię.

Trzecim miernikiem przyjętym przez Converse`a był stopień stałości opini w czasie. Postawy stabilne charakteryzowały osoby z kręgów politycznych, podobnie jak w przypadku ideologizacji czy spójności.  Converse stwierdził, że o strukturze postaw społeczno – politycznych można mówić tylko i wyłącznie w przypadku elit politycznych. Przeciętni obywatele w swoich poglądach są niespójni, niestali i ideologicznie “naiwni”. Jednak w późniejszych latach pojawiły się niezgodności z tezami Converse`a. Stwierdzono m.in., że poglądy zwykłych osób (tj. z niskim wykształceniem) i elit, (czyli osób z wykształceniem wyższym), nie różniły się specjalnie. W kolejnych badaniach zwrócono uwagę na to, że preferencje społeczno – ekonomiczne mogą się różnić ze względu na więcej niż jeden wymiar. W 1981r. Lipset wymienił dwa wymiary:

- polityka ekonomiczna i społeczna
- prawa obywatelskie i wartości demokratyczne

Założył on, że przekonania dotyczące obydwu kwestii nie muszą być zgodne. Stwierdził, że biedniejsze grupy społeczne wyrażają zazwyczaj poparcie dla kwestii ekonomicznych i opieki społecznej, a są niechętnie nastawione do praw obywatelskich i wartości demokratycznych. Natomiast zamożniejsza część społeczeństwa wykazuje dokładnie odwrotny wzór preferencji.  W 1979r. Knok wysnuł przypuszczenie, że postawy polityczne mogą być zorganizowane w trzech wymiarach:

- według zagadnień ekonomicznych
- problemów społecznych
- problemów rasowych

Preferencje społeczno ekonomiczne Polaków wykazują pewną spójność i organizację. W naszym kraju wyodrębniły się dwa główne profile:

1. profil prorynkowy
2. profil, antyrynkowy

Osoby należące do profilu prorynkowego opowiadają się za ograniczeniem a nawet odrzuceniem kontroli państwa nad gospodarką. Zdaniem ludzi należącej do tej grupy, państwo powinno mieć ograniczony wpływ na płace, ceny, produkcję, a także nie jest zobowiązane do zapewnienia zbytu krajowej produkcji. Przedsiębiorstwa w większości powinny być prywatne, nauka i opieka zdrowotna mogłyby być w niewielkim stopniu odpłatne, nie powinny istnieć ograniczenia własności prywatnej. W tej grupie można jednak zaobserwować zjawisko niezdecydowania, np. w sprawach dotyczących wysokości zasiłków dla bezrobotnych czy wysokości najniższych płac.  Profil antyrynkowy jest przeciwieństwem wyżej opisanej grupy. Osoby należące do profilu antyrynkowego uważają, że państwo powinno mieć dość duży wpływ na gospodarkę. Popierają wpływ państwa na produkcję oraz zapewnienie przez państwo rynków zbytu dla produkcji krajowej. Według tej grupy ceny i płace powinny być kontrolowane przez państwo. Respondenci z tej grupy uważali, że przedsiębiorstwa i szkoły głównie powinny być instytucjami. Ich zdaniem opieka medyczna i szkolnictwo powinny być usługami bezpłatnymi. Zasiłki dla bezrobotnych powinny być umiarkowanie wysokie, występuje w tej grupie brak wyraźnych preferencji, co do ograniczania własności prywatnej.

(more…)

.:: Koncepcja Poznawcza ::.

Współczesna wiedza o człowieku, o jego motywacji i możliwościach intelektualnych, o rozwoju emocjonalnym i zaburzeniach osobowości, o nerwicach i psychozach jest bardzo mała. Poznanie osobowości człowieka, jego systemu wartości i możliwości rozwojowych jest niezbędnym warunkiem tworzenia humanistycznej wizji świata. Potwierdzeniem tego stwierdzenia są dwie funkcje, jakie pełni wiedza o człowieku:
1. Jest ona niezbędna przy konstruowaniu środowiska fizycznego i społecznego, które otaczają człowieka.
2. Wiedza ta ma podstawowe znaczenie w procesie sterowania ludzkim zachowaniem.
Chcąc zwiększyć motywację pracowników, ich sumienność i zaangażowanie, najlepiej wykorzystać w tym celu prawa uczenia się, a szczególnie dane o roli nagród i kar w działalności człowieka. Ignorowanie tych praw może prowadzić do wielkich rozczarowań.

Wiedza o funkcjonowaniu człowieka jest podstawą wszelkich oddziaływań wychowawczych czy socjotechnicznych. Dzięki niej można skuteczniej zmieniać zachowanie ludzi i przystosowywać je do okresu rewolucji naukowo-technicznej.
Wśród nauk o człowieku ważne miejsce zajmuje psychologia, która bada prawa zachowania oraz czynniki środowiskowe i osobowościowe, które nim sterują. Dzięki badaniom psychologowie zgromadzili wiedzę o prawach spostrzegania, zapamiętywania i myślenia, sformułowali wiele twierdzeń o motywacji, emocjach i rozwoju człowieka. W wyniku wieloletnich badań psychologowie sformułowali koncepcje człowieka, które są swego rodzaju portretami psychologicznymi:

Koncepcja behawiorystyczna, czyli człowiek zewnątrzvsterowany. Zgodnie z nią człowiek jest układem reaktywnym, jego zachowanie jest całkowicie sterowane przez środowisko zewnętrzne.

Koncepcja psychodynamiczna, czyli człowiek niedoskonały. Według niej zachowanie ludzi zależy od wewnętrznych sił dynamicznych, zwanych czasem popędami, potrzebami lub dążeniami.

Koncepcja poznawcza, czyli człowiek jako układ samodzielny i twórczy. Zgodnie z nią człowiek jest układem przetwarzającym informacje. Jego zachowanie zależy nie tylko od bieżących informacji płynących ze świata zewnętrznego, ale również od tzw. struktur poznawczych.

Psychologia humanistyczna, czyli dążenie do samorealizacji – nowy kierunek badań, który nie zarysował jeszcze spójnej koncepcji człowieka. Każda z tych koncepcji składa się z dwóch rodzajów twierdzeń. Pierwsze  z nich mają charakter opisowy, wykazują jak funkcjonuje człowiek, jakie prawa rządzą przebiegiem procesów motywacyjnych czy poznawczych. Drugie, zwane projektującymi, są próbą odpowiedzi na pytanie, jak zmieniać człowieka. Jakie techniki wychowawcze, psychoterapeutyczne i propagandowe pozwalają skutecznie kształtować potrzeby, poglądy czy nowy system wartości ludzi.

(more…)