.:: Socjopatia ::.
W Polsce okreÅ›lenie “socjopatia” odnoszone jest do tych wszystkich przypadków o obrazie podobnym do psychopatii, w których nieprzystosowanie do życia spoÅ‚ecznego zostaÅ‚o spowodowane ujemnymi wpÅ‚ywami Å›rodowiska. Uważa siÄ™, że osobowość wiÄ™kszoÅ›ci socjopatów zostaÅ‚a niekorzystnie uksztaÅ‚towana przez niewÅ‚aÅ›ciwe wpÅ‚ywy wychowawcze. U niektórych jednak socjopatów psychopatyczne zachowanie siÄ™ jest przypisywane wtórnej demoralizacji Å›rodowiskowej i traktowane jest jako przyzwyczajenie, nawyk do postÄ™powania i sposobu życia, które sÄ… sprzeczne z wymogami spoÅ‚ecznymi i porzÄ…dkiem publicznym.
Socjopatia to zaburzenie którego etologia wyrasta wyłącznie z środowiska. Powodem jej powstania może być nieprawidłowo przebiegająca socjalizacja. Dzieje się tak wtedy gdy dziecko jest pod opieką rodziny niewydolnej wychowawczo.
Socjopatia dzieli siÄ™ na:
- s. dyssocjalnych (socjopatia). Człowiek chory czerpie z nieprawidłowych wzorców i uczy się nieprawidłowych reguł postępowania. Nie umie się przystosować do życia w społeczeństwie, ponieważ nikt mu nie pokazał jak należy to zrobić.
Socjopata był wychowywany tak, aby utrwalić w nim naganne społecznie zachowania (ukradniesz - dostajesz nagrodę).
- s. antysocjalny (przykład psychopatii). Chory to człowiek okrutny, bezwzględny i wyrafinowany. Ma niedorozwój superego, ludzi traktuje instrumentalnie (hiperinstrumentalizm) jest nieustraszony.
- s. antysocjalny impulsywny. Brakuje mu kontroli nad sobą. Często ląduje w więzieniu.
- s. antysocjalny. Ma kontrolÄ™ nad sobÄ….
Wszyscy socjopaci antysocjalni potrzebują ciągłego dostymulowywania CUN. Sytuacja ta może być spowodowana przez wiele czynników, np. geny, szum cywilizacyjny, hałas informacji.
Cechy układu nerwowego psychopatów.
Istnieje wiele podziałów psychopatów. Psychopaci prymitywni - charakteryzują się słabym rozwojem osobowości, poziom inteligencji w dolnej normie oraz psychopaci wyrafinowani u których IQ jest wysokie i dlatego są szczególnie niebezpieczni. Oczywiście istnieją też typy pośrednie. Według innego podziału można rozróżnić:
-psychopatów impulsywnych (nie są zdolni do hamowania swoich impulsów)
-psychopatów kalkulatywnych(potrafią odraczać gratyfikację nawet latami, potrafią czekać aż przyjdzie moment, gdy bezpiecznie osiągną swój cel. Potrafią czekać na korzystną sytuację.)
Duzi psychopaci to tacy, których skutki dziaÅ‚aÅ„ sÄ… olbrzymie, globalne; mali natomiast najczęściej “pastwiÄ…” siÄ™ nad rodzinami, bliskim otoczeniem. Osobowość psychopaty to taka, w której istniejÄ… poważne deficyty. Wyróżnia siÄ™ psychopatie:
1. encefalopatia  - jednostka posiada cechy psychopatyczne z powodu uszkodzenia mózgu (przyczyny biologiczne)
2. charakteropatia - posiada osobowość psychopatyczną, funkcjonuje jak psychopata również z przyczyn biologicznych, ale już po za ewidentnym uszkodzeniem mózgu. Przeprowadzono badania, w których okazało się, że mężczyźni z osobowością psychopatyczną posiadają dodatkowy chromosom Y, ale obecnie naukowcy się z tego wycofali.
3. socjopatia - etiologią jest środowisko, czyli sprawy związane z wychowaniem. Na wskutek okoliczności środowiskowych kształtują się psychopatyczne cechy osobowości.
4. homilopatia - jej genezą jest skutek głębokiego deficytu w pewnym okresie życia. To deficyt ważny we wczesnych okresach rozwojowych.
5. Psychopatia prawdziwa (właściwa) - - to trwałe niedorozwoje osobowości o nieznanej etiologii.
Etiopatogeneza nie jest dokładnie znana, ale istnieją pewne uwarunkowania:
Biogenne - zależą od wrodzonych właściwości układu nerwowego (z psychopatią się rodzimy). W układzie nerwowym zachodzi bardzo późna mielinizacja czyli bardzo późno się tworzy osłonka mielinowa komórki np. 20,30 lat. W mózgu nie istnieją lub istnieją śladowe (minimalne) połączenia między płatami czołowymi a ośrodkami podkorowymi, które zarządzają prymitywnymi emocjami, popędami. Charakterystyczne jest patrzenie w górę dla aktywizacji starych partii mózgu. I natychmiastowe przełączanie funkcji emocjonalnych na poznawcze. Stare partie mózgu nadmiernie się rozwijają. U kobiet i mężczyzn zauważa się mniej serotoniny w mózgu, u mężczyzn podwyższony poziom testosteronu, u kobiet obniżony poziom progesteronu. Psychopaci mają często doskonały węch; jak zwierzęta - nie utracili go w dzieciństwie. Podobno są w stanie wyczuć emocje za pomocą węchu. Zachowania agresywne są spowodowane uszkodzeniami prawego płata skroniowego lub uszkodzeniem ciała migdałowatego. Sam układ układ wegetatywny u psychopatów jest niezwykle stabilny, dzięki czemu mają tzw. stalowe nerwy.
PsychospoÅ‚eczne - bierze siÄ™ również pod uwagÄ™ przypadki wczesnodzieciÄ™cego zepsucia charakteru pod wpÅ‚ywem ujemnych wpÅ‚ywów Å›rodowiskowych. Spojrzeniu psychopaty brakuje emocji i jest ono tak zimne, jak puste spojrzenie gada. Gadom brakuje limbicznej części mózgu, gdzie rezydujÄ… wspomnienia, emocje, uspoÅ‚ecznienie i instynkty rodzicielskie. Psychopaci sÄ… opisywani jako “zimnokrwiÅ›ci”.
Charakterystyka osobowości psychopatycznej.
Scharakteryzować osobowość psychopatycznÄ… jest niezwykle trudno, a to z tego powodu, że do koÅ„ca nie wiadomo, czy można danÄ… psychopatiÄ™ zaklasyfikować już do jednostki chorobowej, czy też nie. KolejnÄ… sprawÄ… jest to, że przy błędnej diagnozie na “podstawie pozorów” można jednostce zrobić wielkÄ… krzywdÄ™. Osobowość psychopatyczna to taka osobowość, u której wystÄ™pujÄ… poważne deficyty, czyli braki. To braki w wielu dziedzinach, które tworzÄ… pewien caÅ‚y system. Deficyty te dotyczÄ… głównie:
1 uczuciowości wyższej - (głównie społecznej), niekoniecznie w życiu osobistym).
2 deficyt superego - deficyty w sferze etycznej, sumienia, moralności - może je znać, ale nie pełnią w jego zachowaniu roli regulacyjnej; lubią usypiać czujność.
3 deficyt lęku, wstydu, winy - nie posiadają uczuć, których uczy się nas w dzieciństwie, dlatego nie wiadomo jak socjalizować, ponieważ nie można się odwołać do tych uczuć, gdyż ich po prostu nie mają.
4 deficyt konfliktów wewnętrznych - To kompletne przeciwieństwo neurotyzmu. Taka osoba nie miewa problemów z sobą, nie miewa konfliktów wewnętrznych, poziom akceptacji wewnętrznej jest wysoki; kompletny deficyt samokrytycyzmu. Siebie postrzega jako osobę bez zarzutu, jest osobowością narcystyczną.
5 deficyt uspołecznienia - jednostka niezdolna jest do tworzenia trwałych związków opartych na więzi, niewyrafinowanych. To nie jest kwestia złej woli, ale niezdolność, nie jest w stanie.
6 deficyt wglądu w siebie - ma mniejszy wgląd w siebie niż inne osoby, ale jest w stanie dostrzec u innych osób cechy na podstawie zachowań, których on nie ma; najczęściej uważa te cechy jako balast, ale potrafi je również naśladować!
Osoba psychopatyczna ma do innych ludzi stosunek instrumentalny i manipulatorski. Lubi manipulować, wykorzystywać do wÅ‚asnych celów. Inne osoby dla osoby psychopatycznej to przedmioty, narzÄ™dzia do osiÄ…gniÄ™cia wÅ‚asnych celów. NajlepszÄ… metodÄ… dla takich osób jest rozpoznać sÅ‚abe punkty drugiego czÅ‚owieka. Poziom inteligencji jest taki sam jak u innych ludzi. W przypadku wysokiego ilorazu inteligencji, taka osoba jest bardziej wyrafinowana i niebezpieczna. Zbrodnie sÄ… popeÅ‚niane z niemożliwoÅ›ci zrozumienia oceny swych czynów. Osoby psychopatyczne sÄ… bardzo bystre w wychwytywaniu sÅ‚abych stron ludzi. Psychopaci nie identyfikujÄ… siÄ™ z nikim, nie broni swojego otoczenia, chyba, że jest mu do czegoÅ› potrzebne. SÄ… zazwyczaj dobrymi obserwatorami. Wszystkie swoje zachcianki, speÅ‚niajÄ… czÄ™sto w “super jedwabnych rÄ™kawiczkach”, czego otoczenie nie zauważa. Wysoki poziom testosteronu u mężczyzn i progesteronu u kobiet sprawia, że czujÄ… siÄ™ bezpiecznie, niski poziom serotoniny, że zaburza siÄ™ u nich afekt. Wysoki poziom testosteronu powoduje, że na twarzach rysuje siÄ™ szczery uÅ›miech z powodu poczucia bezpieczeÅ„stwa i siÅ‚y.
*Naczelną rolę u psychopaty pełnią emocje, potem funkcje poznawcze (odwrotnie jak u prawidłowej osobowości). Najistotniejsze są popędy, emocje a dopiero na końcu intelekt. Mają nietypowy poziom frustracji na stres:
- kalkulatywni - nienormalnie wysoki, potrafią czekać latami na spełnienie swych pragnień, osiąganie celów
- impulsywni - wybitnie niski, nie panujÄ…, reagujÄ… natychmiast
Kategoria : Psychologia | Comment (0)
.:: Psychopatia ::.
Mimo różnic istniejÄ…cych w poglÄ…dach na psychopatiÄ™ miÄ™dzy poszczególnymi autorami, panuje jednak prawie ogólna zgoda, że psychopaci nie sÄ… w caÅ‚ej peÅ‚ni normalni psychicznie. Istnieje również prawie ogólny poglÄ…d, że nie sÄ… oni chorzy psychicznie, a wykazujÄ… jedynie pewien defekt psychiczny, kalectwo, które z reguÅ‚y jednak nie upoÅ›ledza ich inteligencji, chociaż niekiedy może być ona obniżona. Defekt ten nie jest przy tym spowodowany możliwymi obecnie do stwierdzenia zmianami organicznymi mózgu. MówiÄ…c o psychopatiach czÄ™sto używa siÄ™ okreÅ›lenia “osobowoÅ›ci psychopatyczne”. Ma to na celu zaakceptowanie, że istniejÄ…ce u psychopatów anomalie dotyczÄ… zorganizowanej struktury cech indywidualnych i sposobów zachowania, które decydujÄ… o specyficznych sposobach przystosowania siÄ™ do Å›rodowiska spoÅ‚ecznego, a Å›ciÅ›lej życia spoÅ‚ecznego. PoÅ‚ożenie nacisku na osobowość i tym samym wiÄ™c na przystosowanie do życia spoÅ‚ecznego, ma szczególne znaczenie, ponieważ tym co najbardziej rzuca siÄ™ w oczy u psychopatów, jest wÅ‚aÅ›nie brak lub niedostatek tego przystosowania. Zjawisko to jest spowodowane odchyleniami o typie kalectwa psychicznego w zakresie przede wszystkim popÄ™dów, uczuć sposobu i tempa reagowania na bodźce zewnÄ™trzne, wyobraźni i woli. CzÄ™sto bywa ono dodatkowo pogłębione niekorzystnymi wpÅ‚ywami Å›rodowiska oraz powstaniem przyzwyczajenia do okreÅ›lonego sposobu życia i postÄ™powania. Zdaniem K. Schneidera “osobowoÅ›ci psychopatyczne” sÄ… takimi anormalnymi osobowoÅ›ciami, które same cierpiÄ… z powodu swojej anormalnoÅ›ci albo z powodu ich anormalnoÅ›ci cierpi spoÅ‚eczeÅ„stwo. Etiologii psychopatii nie można podać w sposób jednoznaczny, nie budzÄ…cy wÄ…tpliwoÅ›ci. Nawet rozważania dotyczÄ…ce tego problemu natrafiajÄ… na ogromne trudnoÅ›ci, ponieważ samo pojÄ™cie psychopatii jest maÅ‚o precyzyjne oraz jest sprawÄ… dyskusyjnÄ…, czy psychopatiÄ™ w ogóle można traktować jako jednostkÄ™ nozologicznÄ…. Nie wnikajÄ…c głębiej w to zagadnienie można stwierdzić, że przyczynami psychopatii mogÄ… być te wszystkie czynniki, które mogÄ… powodować odchylenia o typie kalectwa psychicznego w zakresie przede wszystkim popÄ™dów, uczuć, sposobu i tempa reagowania na bodźce zewnÄ™trzne, wyobraźni oraz woli o takim nasileniu lub tego rodzaju, że uniemożliwiajÄ… one peÅ‚ne przystosowanie do życia spoÅ‚ecznego. Odchylenia te nie mogÄ… być jednak zwiÄ…zane przyczynowo z możliwymi obecnie do stwierdzenia zmianami organicznymi mózgu, nie mogÄ… być również tylko wynikiem oddziaÅ‚ywania niekorzystnych czynników wychowawczych ewentualnie stanowić zespoÅ‚u objawów jakiejÅ› innej okreÅ›lonej jednostki chorobowej.
W tej sytuacji więc przyczyną psychopatii może być prawdopodobnie dziedziczność, aberracje chromosomów ewentualnie inne jakieś czynniki, których na razie nie znamy. Nie można również wykluczyć, że przyczyną psychopatii może być jednocześnie kilka czynników, łącznie z dodatkowym oddziaływaniem niekorzystnych czynników wychowawczych.
Psychopatie są wprawdzie defektem psychicznym, ale ujawnienie się tego defektu może nastąpić w dość dużym przedziale czasu. Wydaje się, że szczególnie często ujawnia się on około 9 - 11 roku życia.
Zaburzenia osobowoÅ›ci, które dajÄ™ siÄ™ zaobserwować po raz pierwszy w kilka lat po zakoÅ„czeniu pokwitania lub jeszcze później, mimo że mogÄ… być podobne po psychopatii, z reguÅ‚y nie sÄ… psychopatami. Psychopatie jako defekt psychiczny cechuje raczej stabilność, mimo to jednak wystÄ™puje w nich pewna dynamika. K.Schneider stoi na stanowisku że “osobowoÅ›ci psychopatyczne” należy rozpatrywać w sposób podobny jak osobowoÅ›ci normalne. Prawie wszystko co Dotyczy osobowoÅ›ci normalnych, dotyczy również i “osobowoÅ›ci psychopatycznych”. Zasadnicze cechy osobowoÅ›ci majÄ… charakter wrodzony, nie należy jednak pojmować ich sztywno każda osobowość rozwija siÄ™, zmienia. Zmiany osobowoÅ›ci, bÄ™dÄ…ce nastÄ™pstwem przemian jej somatycznego, biologicznego podÅ‚oża, przebiegajÄ… zgodnie z biologicznÄ… krzywÄ… życia. Rozwój zmiany osobowoÅ›ci dokonujÄ… siÄ™ jednak nie tylko na podstawie czynników biologicznych, wielki wpÅ‚yw wywierajÄ… również indywidualne doÅ›wiadczenia, przeżycia, otoczenie, wychowanie, nauka. Ten sam proces biologiczny na skutek wpÅ‚ywów zewnÄ™trznych może mieć różne znaczenie, różnie przejawiać siÄ™. WÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci psychiczne psychopatów, które wpÅ‚ywajÄ… negatywnie na ich zdolność przystosowania siÄ™ do życia spoÅ‚ecznego, mogÄ… ulegać zaostrzeniu - dekompensacji lub zaÅ‚agodzeniu - kompensacji. Leczenie psychopatii należy pojmować nie w sensie Å›ciÅ›le lekarskim, lecz wychowawczym. W wiÄ™kszoÅ›ci przypadków jest ono zresztÄ… bardzo problematyczne, jeżeli ma siÄ™ do czynienia z osobami dorosÅ‚ymi. U dzieci psychopatycznych wÅ‚aÅ›ciwym wychowaniem można osiÄ…gnąć niekiedy dobre i wzglÄ™dnie trwaÅ‚e wyniki. Ogólnie przyjÄ™tej klasyfikacji psychopatii nie ma. JednÄ… z najbardziej znanych jest klasyfikacja psychopatii opracowana przez K.Schneidera, który wydzieliÅ‚ i opisaÅ‚ nastÄ™pujÄ…ce zasadnicze typy osobowoÅ›ci psychopatycznych.
1.Psychopaci hipertymiczni - są to osoby aktywne o wesołym usposobieniu i żywym temperamencie. Nierzadko są oni dobrotliwi, gotowi do udzielania pomocy, wydajnie pracujący, ale powierzchowni i niedokładni, nie można na nich polegać, cechuje ich nierozważna pewność siebie i optymizm. Zachowanie ich jest często bez dystansu, bardzo swobodne.
2.Psychopaci depresyjni - są to ludzie spokojni, brakuje im wiary w siebie, ufności, przede wszystkim widzą odwrotną stronę, nic nie jest pogodne wszystko jest przez coś zakłócone. Pochłaniają ich rozmyślania oderwane od codziennych zadań. Jeżeli nie mają oni rzeczywistych kłopotów, to wyszukują sobie jakieś nierealne zmartwienia.
3.Psychopaci niepewni siebie - ludzi tych cechuje ich skrępowanie i nieśmiałość. Ich skrupuły, wątpliwości i niedostatek samopoczucia mogą dotyczyć wszystkiego, szczególnie jednak często są związane z problemami etycznymi.
4.Psychopaci fanatyczni - u osób tych istnieje tendencja do powstawania idei nadwartościowych, które ich całkowicie opanowują i pobudzają do działania, starają się dochodzić za wszelką cenę do swoich słusznych lub często wątpliwych praw.
5.Psychopaci żądni uznania - są to osoby które cechuje sztuczność i próżność. Istniejąca u nich tendencja do zwracania na siebie uwagi otoczenia może przejawiać się ekscentrycznością, niezwykłością wypowiadanych poglądów i zachowania się oraz niestosownością publicznych wystąpień.
6.Psychopaci o chwiejnym nastroju - osoby te charakteryzuje nagłe występowanie stanów uczuciowych nacechowanych obniżeniem nastroju oraz jednocześnie drażliwością.
7.Psychopaci wybuchowi - są to osoby, które z najsłabszych przyczyn unoszą się gniewem.
8.Psychopaci chłodni uczuciowo - osoby te cechuje zupełny brak współczucia, litości, wstydu, poczucia honoru, skruchy, sumienia.
9.Psychopaci o słabej woli - są oni niezdolni do przeciwstawiania się oddziaływujących na nich wpływom.
10.Psychopaci asteniczni - są to przede wszystkim osoby, które czują się niepełnowartościowe psychicznie. Skarżą się one najczęściej na ogólną małą sprawność, niezdolność do koncentracji, złą pamięć. Bardzo często pojawiają się u nich zaburzenia czynnościowe o charakterze nerwicowym.
“MiÄ™dzynarodowa klasyfikacja chorób urazów i przyczyn zgonów” przyjęła nastÄ™pujÄ…cy podziaÅ‚ zaburzeÅ„ osobowoÅ›ci:
1.Osobowość paranoidalna - osobowość nieprawidłowa o szczególnie zaznaczonej sensytywności, zawiści, uporze.
2.Osobowość cyklotymiczna - zaznaczają się stałe odchylenia od przeciętnego poziomu nastroju
3.Osobowość schizoidalna - unikanie szerszych kontaktów, samotnictwo, chłód uczuciowy
4.Osobowość wybuchowa - niestałość nastroju, wybuchy złości
5.Osobowość anankastyczna - stałe poczucie niepewności, upór
6.Osobowość histeryczna - zależność od innych osób, niestałość i płytkość uczuć, teatralność
7.Osobowość asteniczna - brak inicjatywy, samodzielności
8.Osobowość antysocjalna
Kategoria : Psychologia | Comment (0)



